解:
(1) 根据题图①与题意可得,当点$P$由$B→C$运动时,$\triangle PBF$的面积逐渐增大;当点$P$由$C→D$运动时,$\triangle PBF$的面积不变,此时,$\triangle PBF$的面积为最大值$6;$当点$P$由$D→E$运动时,$\triangle PBF$的面积逐渐减小. 当点$P$在$CD$上时,$S$为最大值$6,$即$S = \frac{1}{2}\times BF\times 4 = 6,$解得$BF = 3$cm. 当$t = 1$时,$S = \frac{3}{2}$$cm^2,$$BP = a$cm,则有$\frac{1}{2}\times BF\times BP = \frac{3}{2},$即$\frac{1}{2}\times 3a = \frac{3}{2},$解得$a = 1.$ 故线段$BF$的长为$3$cm,$a$的值为$1。$
(2) 当$0 < t\leq4$时,点$P$在$BC$边上运动,$S = \frac{1}{2}\times BF\times BP = \frac{1}{2}\times 3\times t = \frac{3}{2}t;$当$4 < t\leq8$时,点$P$在$CD$边上运动,此时面积$S = \frac{1}{2}\times BF\times BC = \frac{1}{2}\times 3\times 4 = 6;$当$8 < t\leq10$时,点$P$在线段$DE$上运动,$S = \frac{1}{2}\times BF\times AP = \frac{1}{2}\times 3\times(12 - t)=18 - \frac{3}{2}t.$ 综上,$S=\begin{cases}\frac{3}{2}t(0 < t\leq4) \\6(4 < t\leq8) \\18 - \frac{3}{2}t(8 < t\leq10)\end{cases}。$
(3) 当$S = 4$$cm^2$时,①当$0 < t\leq4$时,$\frac{3}{2}t = 4,$解得$t = \frac{8}{3},$符合题意. ②当$8 < t\leq10$时,$18 - \frac{3}{2}t = 4,$解得$t = \frac{28}{3},$符合题意. 故当$t = \frac{8}{3}$或$t = \frac{28}{3}$时,$\triangle PBF$的面积$S$为$4$$cm^2。$