$ (1)$证明:∵$AD$平分$∠BAC,$$∠C = 90°,$$DE\perp AB$
∴$DC = DE$
$ $在$Rt\triangle DCF $和$Rt\triangle DEB$中
$ \begin {cases}DC = DE\\DF=DB\end {cases}$
∴$Rt\triangle DCF≌ Rt\triangle DEB(\mathrm {HL})$
∴$CF = EB$
$ (2)$解:$AE=AF + BE$
理由:∵$AD$平分$∠BAC,$∴$∠CAD=∠EAD$
在$Rt△ACD$和$Rt△AED$中
$\begin {cases}{DC=DE}\\{AD=AD}\end {cases}$
∴$\triangle ACD≌\triangle AED(\mathrm {HL})$
∴$AC = AE$
又∵$AC=AF + CF,$且$CF = EB$
∴$AE=AF + BE$