解:$(1)$走第二条路,上坡$1\ \mathrm {km},$速度$x\mathrm {km/h},$时间为$\frac {1}{x}$小时;
下坡$2\ \mathrm {km},$速度$3x\mathrm {km/h},$时间为$\frac {2}{3x}$小时。
总时间为:$\frac {1}{x} + \frac {2}{3x} = \frac {3}{3x} + \frac {2}{3x} = \frac {5}{3x}($小时$)$
$ (2)$走第一条路$($平路$),$路程$3\ \mathrm {km},$速度$2x\mathrm {km/h},$时间为$\frac {3}{2x}$小时。
$ $比较$\frac {5}{3x}$与$\frac {3}{2x}$:
$ \frac {5}{3x} - \frac {3}{2x} = \frac {10}{6x} - \frac {9}{6x} = \frac {1}{6x} > 0$
$ $所以$\frac {5}{3x} > \frac {3}{2x},$即第一条路花费时间少,少用$\frac {1}{6x}$小时。
答:$(1)$需要$\frac {5}{3x}$小时;$(2)$走第一条路花费时间少,少用$\frac {1}{6x}$小时。